Que é
Un poder notarial que segue valendo, ou que empeza a valer, cando quen o deu perde a capacidade de gobernarse. Regúlao o Código Civil desde a Lei 8/2021, que substituíu a incapacitación e a tutela por medidas de apoio, e que dá preferencia ás que a propia persoa teña previsto. Cun poder preventivo, a familia non ten que pedir a un xuíz que nomee un curador: a persoa designada actúa directamente.
Dúas formas
- Poder xeral con cláusula de subsistencia. Un poder ordinario, que se usa desde xa, coa previsión de que non se extinga se o poderdante perde capacidade. É o máis habitual entre cónxuxes e entre pais e fillos.
- Poder exclusivamente preventivo. Só entra en vigor cando se produce a perda de capacidade, que se acredita como o propio poder indique: normalmente cun informe médico, ou con acta notarial.
Que pode incluír
- As facultades: administrar, cobrar pensións, pagar a residencia, vender a casa se fai falta para pagar coidados, operar con bancos, representar ante a Administración.
- Instrucións sobre o coidado persoal: onde quere vivir, que residencia, quen decide sobre tratamentos.
- Un ou varios apoderados, con actuación conxunta ou solidaria, e substitutos por se o primeiro non pode.
- Medidas de control: a obriga de render contas a un familiar, límites para vender inmobles, ou a esixencia de autorización doutra persoa para certos actos.
- Autorización expresa para que o apoderado poida facer doazóns ou actos nos que teña interese propio (autocontratación), se así se desexa.
Como se outorga
Só comparece quen dá o poder, co seu DNI e os datos do apoderado. O notario comproba que entende o que fai: por iso convén outorgalo con tempo, cando non hai dúbida da capacidade. Se xa hai un diagnóstico de deterioración, o notario valora na cita se a persoa conserva capacidade suficiente e pode pedir un informe médico. Cando non a hai, a única vía é a curatela xudicial.
O poder comunícase ao Rexistro Civil, onde se inscribe como medida de apoio voluntaria, e ao arquivo de poderes do Notariado. Documentación en poderes xerais.
Canto custa e cando se revoga
Como calquera poder, entre 50 e 90 euros de arancel segundo a extensión. Revógase en calquera momento mentres o poderdante conserve capacidade. Se o apoderado actúa mal, calquera familiar pode pedir ao xuíz que o extinga.
Xunto co poder preventivo
Adoita outorgarse na mesma visita o testamento e, se se quere, o documento de instrucións previas sanitarias (testamento vital), que en Galicia se inscribe no rexistro do Sergas. Os tres xuntos ordenan por completo o que pasará se un día un non pode decidir.
Información xeral revisada pola notaría. Cada caso ten os seus matices: consúlteo antes de decidir. A consulta previa non se cobra.
Para seguir
Preguntas frecuentes
Que diferenza hai entre poder preventivo e autotutela?
A autotutela era a designación anticipada de titor, e desapareceu coa reforma de 2021. Hoxe a figura equivalente é a autocuratela, que se pode incluír na mesma escritura do poder preventivo: se algún día fixese falta un curador, que sexa a persoa que vostede indique.
Pode o apoderado vender a miña casa?
Só se o poder o permite. Pode limitalo, esixir que outra persoa autorice a venda ou excluíla. Redáctase á súa medida na notaría.
A miña nai xa ten alzhéimer inicial. Chegamos a tempo?
Depende do seu estado no momento da sinatura. O notario valórao na cita e pode apoiarse nun informe médico. En fases iniciais é frecuente que conserve capacidade suficiente; por iso convén non esperar.
O poder preventivo vale nos bancos?
Si. É un poder notarial inscrito no Rexistro Civil. O banco pode comprobar a súa vixencia no arquivo de poderes do Notariado.